BAĞIMSIZ ARAŞTIRMA · AĞUSTOS 2026
Mezun başına verimlilikte ilk üç okul başa baş; endeks puanında Boğaziçi başı çekiyor
Altı üniversitenin 2016-2025 lisans mezunlarından kaçının şirket kurduğunu kamuya açık profesyonel profillerden sayan bağımsız ölçüm: 117.408 mezun, 2.383 doğrulanmış kurucu, 2.783 şirket.
Altı üniversite · 2016-2025 lisans mezunları · tek yöntem, tek kesim tarihi: 31 Temmuz 2026
117.408 mezundan 2.383 kurucu
Altı üniversitenin 2016-2025 lisans mezunları tek yöntemle, tek kesim tarihiyle sayıldı: 2.383 doğrulanmış kurucu, 2.783 kurulan şirket. Her 1.000 mezundaki kurucu sayısı okuldan okula 17,6 ile 24,5 arasında değişiyor.
Puanlar lidere-oran (lider = 100), taban puan yok · kademeli sıralama
Boğaziçi dört göstergede de tavana yakın
| KADEME | ÜNİVERSİTE | TÜR | KURUCU | KURULAN ŞİRKET | 1.000 MEZUNDA KURUCU | ENDEKS PUANI |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Boğaziçi | devlet | 433 | 526 | 23,4 | 97,6 |
| 2-6 | Sabancı | vakıf | 179 | 218 | 24,5 | 86,5 |
| Koç | vakıf | 265 | 321 | 22,7 | 84,6 | |
| Bilkent | vakıf | 364 | 417 | 18,9 | 83,1 | |
| İTÜ | devlet | 671 | 806 | 19,9 | 75,3 | |
| ODTÜ | devlet | 471 | 553 | 17,6 | 72,9 |
Bu tabloyu sıra numarasıyla değil, kademeyle okunmalı. Boğaziçi dört göstergenin dördünde de tavana yakın; ağırlıklar nasıl dağıtılırsa dağıtılsın başı çekiyor. Kalan beş okul kendi içinde yer değiştirdiği için tek tek sıra numarası taşımıyor. Şirket kolonunun satır toplamı 2.841'dir; 54 şirketin birden fazla okuldan kurucusu olduğu ve her okulun satırında ayrıca sayıldığı için benzersiz toplam 2.783'tür. (Aynı okuldan ortaklarla ya da bu altı okulun dışından ortaklarla kurulan şirketler bu sayıya girmez.)
altı üniversitenin 2016-2025 lisans mezunları arasından, profilinde mevcut veya geçmiş bir kurucu unvanı bulunan ve kurduğu şirket kaydı doğrulanabilen kişiler.
yatırım tutarı, şirket büyüklüğü, başarı. Sayılan şey kurulduğu doğrulanabilen şirkettir; ölçeklenen girişim değil.
kampüsün nedensel katkısı. Bölüm karması, öğrenci seçilimi ve giriş puanı kontrol edilmedi; endeks bir teşvik gücü işaretidir, nedensellik kanıtı değil.
1.000 mezunda kurucu: Sabancı 24,5 · Boğaziçi 23,4 · Koç 22,7 — ilk üçün ölçüm aralıkları örtüşüyor
En çok kurucu çıkaran okul, mezun başına en çok çıkaran okul değil
İTÜ 671 kurucuyla mutlak sayıda ilk sırada; altı okulun kurucularının dörtte birinden fazlası tek başına İTÜ'den geliyor. Mezun başına bakınca sıra değişiyor: Sabancı 1.000 mezunda 24,5 kurucuyla önde, Koç 22,7 ile ilk üçte. İki ölçü farklı şeyleri sayıyor — mutlak katkı büyük ölçüde okul büyüklüğünü izliyor.¹
İlk üç okulun ölçüm aralıkları üst üste biniyor; yoğunlukta Sabancı, Boğaziçi ve Koç arasına sıra verilmedi. Tür de tek başına belirleyici değil: yoğunluk sırası vakıf ile devlet okullarını dönüşümlü diziyor.
¹ Kurucu sayısı ile 2016-2025 lisans mezun sayısı arasındaki korelasyon r=+0,98.
Ağırlıklar: genel yoğunluk %35 · kampüs ortaklığı %30 · ilk 3 yıl %20 · öğrenciyken %15
Endeks puanının %30'u kampüs ortaklığından geliyor; Bilkent bu bileşenle yukarı taşınıyor
Dört gösterge tek puana ağırlıkla toplanıyor. Ağırlıklar makul bir aralıkta oynatıldığında Boğaziçi yerinden oynamıyor; kalan beş okul kendi içinde yer değiştiriyor — tabloda beş okulun tek kademede durmasının nedeni bu. Bilkent kampüs ortaklığında %9,6 ile en yüksek oranı taşıyor; ODTÜ 471 kurucuyla mutlak katkıda ikinci ve ortaklıkta devlet okullarının en yükseği.
Ağırlıklar: genel yoğunluk %35, kampüs ortaklığı %30, ilk 3 yıl %20, öğrenciyken %15 · Grafikteki sağ uç çizgisi ağırlıklar ±5 puan oynatıldığında puanın aldığı aralıktır — yukarıdaki ölçüm aralığıyla aynı şey değildir.
Kuruluş yılı bilinen 1.791 kurucu: devlet %42,5 · vakıf %34,8
Devlet üniversitelerinde kurucular şirketini daha çok mezun olmadan kuruyor
Kuruluş yılı bilinen 1.791 kurucunun devlet okullarında %42,5'i şirketini mezun olmadan kurdu; vakıf okullarında bu oran %34,8.² Okul okul dağılım grafikte ve indirilebilir veride.
² Fark 7,7 puan; aynı ölçüm tekrarlansa ortaya çıkacak dalgalanmadan ayırt edilebiliyor (p=0,0016). Bu üçlü kırılım ayrıktır; endeksin "ilk 3 yıl" göstergesi farklı bir pencere kullanır.
2020 = 100: düzeltilmemiş 177 · sabit maruziyet 136 · öğrencilik penceresi düzeltmesiyle 112
Görünen %77'lik artışın yüzde 84'ü ölçümün kendisinden geliyor
Düzeltilmemiş seri, sonraki kohortların şirket kurmak için daha az zamanı olduğunu hesaba katmaz. Her kohorta eşit üç yıllık pencere verildiğinde altı yıllık artış %77'den %36'ya, eski profillerde silinmeye açık öğrencilik dönemi kayıtları da ayrıldığında %12'ye iniyor.
Burada mezuniyet kohortu, aynı yıl mezun olan grubu anlatıyor. Eski kohortların şirket kurmak için daha uzun süresi oldu; seri bu yüzden düzeltmesiz yayımlanmaz.
Bütün sayılar indirilebilir · veri CC BY 4.0
Ağırlıkları kendiniz oynatın
Yöntemin tamamı, bilinen sınırlar ve kapsam kuralı metodoloji sayfasında; bütün sayılar veri sayfasından indirilebilir. Ağırlıkların sonucu nasıl değiştirdiğini ağırlık aracında kendiniz görebilirsiniz.
Konsept prototip: düğmeler ve bağlantılar temsilîdir.
Bağımsız ölçüm · finansman yok · kişi düzeyinde veri yok
Endeks her yıl aynı yöntemle yeniden hesaplanacak
Bu ölçüm bağımsızdır: hiçbir üniversiteden, kurumdan veya yayından finansman alınmadı; hiçbir kurum veri, yöntem ve yayın kararlarında yer almadı. Kohort sıraladığı hiçbir kurumdan para almaz ve kişi düzeyinde veri paylaşmaz. Altı üniversitenin hiçbiriyle ticari ilişki yoktur.
Bu sürüm altı üniversiteyi kapsıyor; kapsam sonraki sürümlerde genişletilecek ve endeks her yıl aynı yöntemle yeniden hesaplanacak.
Yazan: Emre Babac · bağımsız araştırma · emre@kohort.com.tr · kesim tarihi 31 Temmuz 2026